De kerk van Wichelen wordt amper nog gebruikt. Hoewel het een mooi gebouw is, is de kerk van beperkte historische waarde. Tegelijkertijd stellen we vast dat het dorp van Wichelen een serieuze nieuwe stimulans kan gebruiken. Wat leven in de brouwerij, of eerder: in de kerk. #anders wil de inwoners “terug naar de kerk” krijgen om er samen te zijn, cultuur te beleven, evenementen te organiseren, te winkelen of te werken …

Een gedurfd idee

Een oud kerkgebouw een nieuwe bestemming geven klinkt ambitieus. En dat is het ook: het is een gedurfd idee met ballen aan het lijf. Iets dat het leven in ons dorp grondig kan veranderen. Het soort idee dat Wichelen-dorp écht nodig heeft.

Ambitieus, maar perfect haalbaar. In feite kunnen we de kerk met enkele relatief eenvoudige ingrepen herbestemmen en zo een heropleving van het dorpscentrum in gang zetten.

Enkele suggesties

We sommen hieronder verschillende ideeën op voor de herbestemming van het kerkgebouw. Welke elementen we al dan niet kunnen combineren, zal moeten blijken bij de technische uitwerking. Het is sowieso de bedoeling om verschillende functies te combineren. Dat maakt het efficiënter (het gebouw wordt altijd wel door iemand gebruikt) én vergroot de kans dat de nieuwe ‘kerk’ een opkikker geeft aan het dorpsleven.

  • Tentoonstellingsruimte, al dan niet permanent (over de meersen, de reuzen …) of tijdelijk (bijvoorbeeld met lokale kunstenaars)
  • Receptieruimte voor evenementen van de gemeente of van inwoners
  • Dorpscafé met economisch gedeelte
    • Café uitgebaat door een gerant
    • Terras aan de (onbewoonde) pastorij
    • Open barbecueplaats in de tuin
    • Winkel met streekproducten
    • Oxfam Wereldwinkel
    • Fietshersteldienst en -laadpunt
    • Kindercrèche
    • Andere economische activiteiten, zoals een kapperszaak
  • Mobiele werkplekken, met vergaderzalen (ook voor gemeentepersoneel en inwoners) en flexibele werkplekken voor startende zelfstandigen, telewerkers …
  • Gemeentelijke kinderopvang
  • Open tuin (in samenspraak met Chiro en Gildenhuis)
  • Openbare toiletten
  • Openbare opslagruimte voor de Wichelse reuzen
  • Mogelijkheid om nog beperkte katholieke en niet-katholieke erediensten te organiseren
  • Klim- en bezoekerstoren met uitzicht op de meersen

Door verschillende functies te combineren verhogen we het rendement. Kantoorwerkers kunnen in het dorpscafé om koffie terwijl hun fiets hersteld wordt, bijvoorbeeld. Op die manier kan de uitbating gebeuren in een consortium van privé en gemeente, wat voor beide partijen voordelig is.

Bovendien creëren we zo nieuwe lokale jobs in de dienstensector.

Hoe betalen we hiervoor?

Om de herbestemming van kerken te steunen, belooft Geert Bourgeois premies, zowel voor beschermde als niet-beschermde parochiekerken. Een eerste belangrijke stimulus is de subsidiëring van herbestemmingsstudies. De grote uitdaging is immers om te bepalen welke de potentiële (nieuwe) bestemmingen zijn voor een kerkgebouw. 

Ten tweede zijn er ook onderhouds- of restauratiepremies voor de herbestemming van een kerk. Deze zijn wel gebonden aan enkele voorwaarden. Zo zal de Vlaamse overheid enkel nog premies en subsidies toekennen wanneer er een kerkenbeleidsplan voorhanden is en de bestemming van de kerk voldoende gemotiveerd wordt. 

Inspirerende voorbeelden

Kerk van Heerle (NL), herbestemd tot huisartsenpraktijk, dorpshuis en een plek voor het kerkbestuur. Ontwerp door Oomen Architecten. Foto ©Filip Dujardin.

Kerk van Heerlen. Ontwerp door Oomen Architecten. Foto ©Filip Dujardin.

De Bakeneskerk in Haarlem (NL) combineert verschillende functies.

Lokale markt in de St. Amandskerk van Roeselare.

Kampwegkerk in Doorn (NL). Ontwerp door ©ABKEN architecten.

Zie ook